Opłata uzdrowiskowa i opłata miejscowa – zasady poboru i rozliczania od 1 stycznia 2027 r
Od 1 stycznia 2027 r. wchodzą w życie nowe przepisy regulujące zasady pobierania i rozliczania opłaty miejscowej oraz opłaty uzdrowiskowej, wprowadzone ustawą z dnia 18 września 2026 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 1354).
Nowe regulacje obejmują wszystkie podmioty świadczące usługi zakwaterowania na terenie Miasta i Gminy Szczawnica, w tym właścicieli i zarządców hoteli, pensjonatów, ośrodków wypoczynkowych, apartamentów, pokoi gościnnych, kwater prywatnych, gospodarstw agroturystycznych, kempingów, pól biwakowych oraz sanatoriów uzdrowiskowych.
Na terenie Gminy Szczawnica, w zależności od lokalizacji obiektu noclegowego, zastosowanie ma odpowiednia opłata:
- Opłata uzdrowiskowa – obowiązuje na terenie miejscowości Szczawnica.
- Opłata miejscowa – obowiązuje na terenie miejscowości Jaworki oraz Szlachtowa.
Dotychczasowe uchwały Rady Miejskiej w Szczawnicy dotyczące opłaty miejscowej i uzdrowiskowej tracą moc z dniem 31 grudnia 2026 r. Wysokość stawek obowiązujących w 2027 r. oraz szczegółowe kwestie techniczne zostaną określone odrębnymi uchwałami Rady Miejskiej w Szczawnicy.
Najważniejsze zmiany w przepisach – zestawienie
|
Obszar |
Stan prawny do 31 grudnia 2026 r. |
Nowe zasady od 1 stycznia 2027 r. |
|
Status podmiotu pobierającego opłatę |
Inkasent wyznaczony uchwałą Rady Miejskiej, odpowiedzialny głównie za pobór opłaty. |
Płatnik z mocy ustawy – pełna odpowiedzialność prawna i finansowa za obliczenie, pobranie i terminowe odprowadzenie opłaty. |
|
Jednostka naliczania |
Opłata pobierana za każdą rozpoczętą dobę pobytu. |
Opłata pobierana za każdą noc (przejście z jednego dnia kalendarzowego na następny). |
|
Cel pobytu gościa |
Konieczność ustalania celu przyjazdu (np. turystyczny, wypoczynkowy vs służbowy/zarobkowy). |
Całkowita likwidacja kryterium celu pobytu – opłacie podlega każda osoba fizyczna korzystająca z zakwaterowania (poza zwolnieniami). |
|
Dokumentowanie pobytów |
Kwitariusze papierowe i ewidencja prowadzona na dotychczasowych zasadach. |
Obowiązkowy rejestr prowadzony odrębnie dla każdego obiektu noclegowego oraz obowiązek wydawania gościom potwierdzenia wpłaty. |
|
Cykl i forma rozliczeń |
Rozliczenia według zasad wynikających z dotychczasowych uchwał. |
Sztywny cykl miesięczny: wpłata opłaty oraz złożenie informacji do 15. dnia następnego miesiąca (docelowo elektronicznie). |
|
Wynagrodzenie |
Wynagrodzenie za inkaso określone uchwałą. |
10% prawidłowo pobranych opłat – przysługuje wyłącznie pod warunkiem terminowej wpłaty oraz terminowego złożenia informacji. |
1. Podmiot świadczący usługi zakwaterowania jako płatnik
Od 1 stycznia 2027 r. zlikwidowany zostaje dotychczasowy system inkasa. Każdy podmiot świadczący usługi zakwaterowania staje się z mocy prawa płatnikiem opłaty miejscowej albo opłaty uzdrowiskowej (w danej miejscowości lub jej części może obowiązywać wyłącznie jedna z tych opłat). Oznacza to obowiązek samodzielnego obliczenia należnej opłaty, jej pobrania od gościa oraz terminowego przekazania na rachunek bankowy Urzędu Miasta i Gminy Szczawnica.
2. Zasady naliczania opłaty i obsługa gościa w obiekcie
Brak badania celu przyjazdu: Opłata jest należna od każdej osoby fizycznej, której świadczona jest usługa zakwaterowania obejmująca co najmniej jedną noc. Przy meldunku nie weryfikuje się już celu pobytu (turystycznego, zdrowotnego, szkoleniowego czy służbowego).
Definicja nocy: Przez noc rozumie się okres, w którym świadczenie usługi zakwaterowania rozpoczyna się w danym dniu kalendarzowym i kończy się dnia następnego.
Termin zapłaty i pobieranie opłaty z góry: Obowiązek zapłaty powstaje w dniu rozpoczęcia pobytu, a ustawowy termin uiszczenia opłaty przez gościa przypada w ostatnim dniu świadczenia usługi zakwaterowania. Płatnik ma jednak prawo uzależnić rozpoczęcie świadczenia usługi od dokonania przez gościa (najpóźniej w dniu przyjazdu) wpłaty na poczet opłaty za całą deklarowaną liczbę nocy.
Przedłużenie lub skrócenie pobytu: Jeżeli pobyt gościa ulegnie przedłużeniu ponad opłaconą liczbę nocy, pobiera się dopłatę za dodatkowe noce. W przypadku wcześniejszego wyjazdu gościa płatnik ma obowiązek zwrócić mu różnicę między kwotą wpłaconą z góry a opłatą należną za faktycznie wykorzystane noce – zwrotu dokonuje się w ostatnim dniu pobytu.
Obowiązek wydania potwierdzenia wpłaty: Płatnik jest zobowiązany wydać gościowi pokwitowanie. Może to być odrębna pozycja na paragonie lub fakturze (z oznaczonym statusem braku opodatkowania VAT np. „NP”) albo odrębny druczek z bloczka. Aby potwierdzenie było ważne pod kątem kontroli organów podatkowych, powinno zawierać co najmniej: imię i nazwisko osoby wpłacającej, datę dokonania wpłaty, nazwę należności, liczbę nocy oraz liczbę osób, łączną kwotę wpłaty i czytelny podpis osoby przyjmującej należność.
3. Ustawowy katalog zwolnień z opłaty
Z opłaty miejscowej oraz opłaty uzdrowiskowej zwolnione są z mocy ustawy w szczególności następujące osoby:
- Osoby z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunowie:
- osoby posiadające orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności,
- osoby niewidome posiadające orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z symbolem 04-O,
- osoby głuche posiadające orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności z symbolem 03-L,
- osoby w wieku do 16 lat posiadające orzeczenie o niepełnosprawności,
- jedna osoba towarzysząca (opiekun) każdej z osób wymienionych powyżej.
- Zorganizowane grupy szkolne: dzieci i młodzież szkolna przebywająca w zorganizowanych grupach oraz ich opiekunowie.
- Osoby przebywające długoterminowo: osoby, którym usługi zakwaterowania świadczone są nieprzerwanie przez okres powyżej 29 następujących po sobie nocy w obiektach znajdujących się na terenie danej gminy – zwolnienie obejmuje cały okres zakwaterowania.
- Przedstawiciele dyplomatyczni: pod warunkiem wzajemności – członkowie personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz osoby z nimi zrównane (niebędące obywatelami polskimi i niemające miejsca pobytu stałego w Polsce).
(Ponadto Rada Miejska w Szczawnicy może wprowadzić w drodze uchwały dodatkowe zwolnienia lokalne, np. dla posiadaczy Karty Dużej Rodziny).
Ważna uwaga (RODO): Dokumenty uprawniające do zwolnienia z opłaty (np. orzeczenia lekarskie, legitymacje o niepełnosprawności) gość okazuje wyłącznie do wglądu. Płatnikowi nie wolno ich kserować, skanować ani przechowywać. W prowadzonym rejestrze wpisuje się wyłącznie tytuł uprawniający do zwolnienia.
4. Prowadzenie obowiązkowego rejestru
Każdy płatnik ma obowiązek prowadzić odrębny rejestr opłaty miejscowej albo uzdrowiskowej dla każdego obiektu, w którym świadczy usługi zakwaterowania. Zgodnie z art. 17 ust. 15 ustawy rejestr musi zawierać:
- Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania osoby, której świadczona jest usługa zakwaterowania. W przypadku grup szkolnych wpisuje się liczbę dzieci/młodzieży wraz z opiekunami oraz nazwę i adres organizatora.
- Wysokość obowiązującej stawki opłaty albo tytuł (podstawę) jej niepobrania w przypadku zwolnienia.
- Liczbę nocy, za które została pobrana opłata (lub liczbę nocy objętych zwolnieniem w przypadku niepobrania opłaty).
- Wysokość pobranej opłaty.
(Rejestr ten powinien cały czas znajdować się w dokumentacji obiektu – nie przesyła się go co miesiąc do Urzędu).
5. Prowadzenie rejestru a RODO
Nowelizacja ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z dnia 18 września 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 1354), która wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r., wprowadza ustawowy obowiązek prowadzenia rejestru opłaty miejscowej oraz opłaty uzdrowiskowej przez podmioty świadczące usługi zakwaterowania. Z perspektywy RODO oznacza to legalizację i pełne ujednolicenie przetwarzania danych osobowych gości w tym celu, bez konieczności zbierania od nich zgód.
Podstawa prawna przetwarzania danych (RODO)
Obowiązek prawny administratora. Podstawą przetwarzania danych osobowych w rejestrze jest art. 6 ust. 1 lit. c RODO (wypełnienie obowiązku prawnego ciążącego na administratorze) w związku ze znowelizowanym art. 17 ust. 15 u.p.o.l.
Brak konieczności uzyskiwania zgody. Podmiot świadczący usługi zakwaterowania (płatnik opłaty) nie pyta gościa o zgodę na wpisanie go do rejestru.
Status administratora danych. Obiekt noclegowy (płatnik) działa jako odrębny administrator danych osobowych w zakresie prowadzenia rejestru. Organ podatkowy (wójt, burmistrz) staje się administratorem tych danych dopiero w momencie ewentualnej kontroli podatkowej.
Zakres zbieranych danych i minimalizacja (art. 5 ust. 1 lit. c RODO)
Nowy art. 17 ust. 15 u.p.o.l. precyzyjnie zamyka katalog danych, które płatnik ma obowiązek wpisać do rejestru (prowadzonego odrębnie dla każdego obiektu). Zgodnie z zasadą minimalizacji danych nie wolno żądać do rejestru informacji wykraczających poza tę listę (np. numeru PESEL czy serii i numeru dowodu osobistego).
Dane zorganizowanych grup szkolnych. W przypadku dzieci i młodzieży szkolnej w grupach wpisuje się jedynie liczbę osób w grupie oraz nazwę i adres organizatora (bez danych osobowych poszczególnych uczniów).
Dane wrażliwe przy zwolnieniach (art. 9 RODO)
Nowelizacja z 18 września 2026 r. zwalnia z opłaty m.in. osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności, osoby niewidome i głuche z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz dzieci z niepełnosprawnością do 16. roku życia (wraz z jednym opiekunem).
Zakaz kopiowania orzeczeń. Przepis nakazuje wpisać do rejestru jedynie „tytuł niepobrania opłaty” (np. wskazanie podstawy prawnej zwolnienia). Obiekt ma prawo poprosić o okazanie dokumentu potwierdzającego uprawnienie do ulgi, ale nie wolno wykonywać kserokopii ani skanów orzeczeń o niepełnosprawności, aby nie naruszyć zasady minimalizacji danych szczególnej kategorii (danych o zdrowiu z art. 9 RODO).
Obowiązek informacyjny i retencja danych
Aktualizacja klauzuli RODO. Obiekty noclegowe muszą zaktualizować swoje klauzule informacyjne (art. 13 RODO) przekazywane gościom przy meldunku. Należy wskazać w nich nowy cel przetwarzania (prowadzenie rejestru i pobór opłaty uzdrowiskowej albo miejscowej jako płatnik) oraz podstawę prawną.
Okres przechowywania (retencja). Rejestr stanowi dokumentację podatkową. Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej dane w nim zawarte należy przechowywać przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności opłaty (np. rejestry za 2027 r. będą przechowywane do końca 2032 r., a dla opłaty za grudzień 2027 r. do końca 2033 r.).
6. Miesięczne rozliczenie z Urzędem i wynagrodzenie płatnika
Rozliczenia z Urzędem Miasta i Gminy Szczawnica odbywają się w stałym cyklu miesięcznym. W terminie do 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano opłatę, płatnik jest zobowiązany:
- Złożyć miesięczną informację o wysokości pobranej opłaty (elektronicznie lub papierowo).
Informację sporządza się według wzoru udostępnionego przez Ministra Finansów. Zawiera ona dane identyfikacyjne płatnika i obiektu oraz zbiorcze kwoty pobranych opłat i należnego wynagrodzenia za dany miesiąc (bez wykazywania danych osobowych gości).
Informację składa się za pomocą środków komunikacji elektronicznej i opatruje podpisem elektronicznym (np. profilem zaufanym lub podpisem kwalifikowanym). W okresie przejściowym – do 31 grudnia 2029 r. – dopuszcza się również składanie informacji w postaci papierowej.
- Wpłacić pobraną opłatę na rachunek bankowy Urzędu.
Dane do przelewu:
Odbiorca: Urząd Miasta i Gminy Szczawnica, ul. Szalaya 103, 34-460 Szczawnica
Bank: PKO Bank Polski S.A.
Numer konta: 89 1020 2892 0000 5202 0825 8305
Tytuł przelewu: opłata uzdrowiskowa (lub miejscowa) – rozliczenie za [wpisz miesiąc i rok, np. styczeń 2027]
Warunki otrzymania 10% wynagrodzenia: Płatnikowi przysługuje wynagrodzenie w wysokości 10% prawidłowo pobranych opłat pod warunkiem łącznego dotrzymania terminu dla wpłaty środków na konto gminy i złożenia miesięcznej informacji. Płatnik samodzielnie potrąca 10% wynagrodzenia z kwoty pobranych opłat i przelewa na konto Urzędu pozostałe 90%.
7. Pobyty na przełomie lat 2026 i 2027
Pobyty przełomowe: W przypadku gości, którzy rozpoczną pobyt w grudniu 2026 r., a zakończą go w styczniu 2027 r., noce przypadające do 31 grudnia 2026 r. rozlicza się według przepisów dotychczasowych (okresu z 2026 r. nie wlicza się do okresu powyżej 29 nocy uprawniającego do zwolnienia). Za noce przypadające od 1 stycznia 2027 r. opłatę pobiera się i wykazuje już według nowych zasad.
Pierwsze rozliczenie: Pierwszą miesięczną informację na nowych zasadach (za styczeń 2027 r.) należy złożyć i opłacić w nieprzekraczalnym terminie do 15 lutego 2027 r.
Dokumenty i narzędzia elektroniczne
- Uchwała Rady Miejskiej w Szczawnicy w sprawie stawek opłat na 2027 r. – (zostanie opublikowana po podjęciu przez Radę Miejską)
- Wzór informacji o wysokości pobranej opłaty – (zostanie udostępniony po publikacji przez Ministra Finansów)
- Narzędzie elektroniczne do obsługi rejestru i rozliczeń – Urząd Miasta i Gminy Szczawnica udostępni właścicielom obiektów bezpłatny system informatyczny wspierający prowadzenie ewidencji i rozliczeń (szczegóły zostaną podane w odrębnym komunikacie).
Kontakt
Wszelkich informacji w sprawie nowych zasad poboru opłat udzielają pracownicy Referatu Finansowo-Budżetowego i Podatków Urzędu Miasta i Gminy Szczawnica (ul. Szalaya 103, 34-460 Szczawnica):
Telefon: +48 18 262 22 03, wew. 16 lub wew. 19
E-mail: kontrola.oplat@szczawnica.pl oraz kontrola@szczawnica.pl
Stan prawny komunikatu na dzień: 17 listopada 2026 r.
Ulotka oraz Ustawa ujednolica dostępna w załącznikach poniżej: